و ( واو ) زائد است نبيّا - اين كلمه از ( بشرناه ) حال بوده و ذو الحال آن ( اسحاق ) است « ذبح عظيم » تفسير : و اكنون خداوند خبر مىدهد كه دعاى ابراهيم را دربارهء مسئلت فرزند اجابت كرده و مىفرمايد : فَبَشَّرْناهُ بِغُلامٍ حَلِيمٍ ( پس نويدش داديم به پسرى حليم ) يعنى به پسرى كه وقور و وزين است . « حسن » گويد : نشنيده‌ام خداوند ببخشد به بندگانش چيزى را كه بهتر از حلم باشد و حليم آن است كه دربارهء چيزى پيش از رسيدن وقت آن شتاب نكند اگر چه به آن قدرت داشته باشد . و گفته شده است : حليم آن را گويند كه در عقوبت و مجازات عجله نكند . « زجاج » گويد : كلمهء بشارت دلالت مىكند كه فرزند ابراهيم باقى مانده و بزرگ خواهد شد و ميان مردم به حلم معروف خواهد گشت . سپس خداوند خبر مىدهد كه پسرى را كه بر او بشارت داده فرزند او بوده و رشد كرده و مىفرمايد : فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ ( پس هنگامى كه رسيد با او به سعى ) يعنى چون جوان شد و كوشش او چون كوشش ابراهيم شد . از « مجاهد » . مقصود اين است : رسيد به آن حدى كه بر خود تصرف يافته و همراه پدر رفته و او را در كار - هايش يارى مىكرد كه گفته‌اند به سن سيزده سالگى رسيده بود . « مقاتل » و « حسن » و « كلبى » گفته‌اند : مراد از ( سعى ) عمل و عبادت براى خداوند است . قالَ يا بُنَيَّ إِنِّي أَرى فِي الْمَنامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ فَانْظُرْ ما ذا تَرى ( گفت اى